نقش کمپین فعالین بلوچ در آشکار شدن موضوع سوختبران!

سوختبری مشابه کولبری یک شغل از سر اجبار در بلوچستانی است که مردم عمدتا بیکار هستند.

سوختبران سالهاست که در این مسیر شغلی پر خطرشان که رژیم آن را غیر قانونی میخواند و شغل دیگری هم ایجاد نمیکند مشغول به کار اند.

نیروهای نظامی رژیم همه ساله دستکم ۱۰۰ سوختبر را کشته و زخمی می کنند، و شاید بیش از ۲۰۰ نفر دیگر در تصادفات و تعقیب و گریز و مشکلات دیگر از پای در آیند، یعنی یک تراژدی بسیار وحشتناک، که گریبان هزاران بلوچ را گرفته بود.

موضوع سوختبری اما برای سالها پنهان مانده و کسی از آن اطلاع چندانی جز آنچه هر از چندی در رسانه های حکومتی منتشر شده و‌به عنوان قاچاقچی معرفی شده و جریمه های سنگین به رخ کشیده میشد دانسته میشد.

کمپین فعالین بلوچ که از ۲۰۱۳ رسما فعالیت خود را به عنوان یک نهاد حقوق بشری که قصد داشت فعالان بلوچ را تشویق به گزارشگری و مستند سازی حقوقی کرده و‌شبکه ای از گزارشگران جوان را در بلوچستان ایجاد کند تا صدای مشکلات بلوچستان منعکس شود، آغاز کرده بود موفق شد در سالهای اخیر مو‌ را از ماست کشیده و‌واقعیت های زیادی از بلوچستان را مستند کند که این مستندات به مبنایی برای گزارشگران حقوق بشر تبدیل شد.

گزارشهای سالیانه کمپین فعالین بلوچ توجهات را به مساله سوختبران، جامعه مدنی، بازداشت ها، اعدام ها ، وضعیت اینترنت، سرکوب فعالان در حوزه های ملی و مدنی و مذهبی جلب کرد.

تا پیش از آن فعالان سیاسی و مدنی کلیاتی از مشکلات بلوچستان میدانستند و آمارهایی به شکل تخمینی بیان میکردند اما کسی نمیتوانست اسنادی شامل اسامی، محل سکونت، ارگان ناقض حقوق بشر و … را ارائه کند و این سبب شده بود در گزارشهای گزارشگران سازمان ملل در مورد ایران جای بلوچستان خالی باشد یا در یک جمله کلی گفته شود بلوچستان هم مشکلاتی دارد! 

آنچه معادله را عوض کرد، فعالیت حرفه ای این سازمان حقوق بشری بود که دنیای جدیدی از مستندات را برای نهادهای بین المللی گشود  و شبکه ای از منابع ایجاد کرد و دسترسی های ای را در اختیار خبرنگاران ، گزارشگران، رسانه ها و … قرار دهد که مبنای گزارشهای مختلفی در خصوص وضعیت حقوق بشری بلوچستان شدند.

تنها اگر به همین یک مورد سوختبران نگاه شود و گزارشهای ۶ ماهه و سالیانه این سازمان حقوق بشری مد نظر قرار بگیرند عمق تاثیرگذاری برای های لایت کردن صدها مورد نقض حقوق بشر در خصوص سوختبران را متوجه شوید، امری که تاثیر عمیقی در نهایت برای بین المللی شدن این مساله گذاشت.

در سالهای اخیر سازمان های زیادی تلاش کردند در حوزه بلوچستان کار کنند اما با توجه به محدود بودن منابع و کمبود دسترسی هایشان ، هیچگاه از منابع این سازمان برای دسترسی به وضعیت پیچیده امنیتی بلوچستان بی نیاز نبودند.